text stringlengths 1 2.72k |
|---|
2020-jıllarǵa kelip, empirikalıq dáliller joqarılatıw hám tómenletiwdiń óz aldına, hár qanday oyında jetkilikli teńlikti yamasa sporttıń (jeke oyınshılar yamasa komandalardan ózgeshe) ulıwma qarjılıq kórsetkishlerin támiyinlew ushın jetkilikli emesligi haqqındaǵı juwmaqqa barǵan sayın kóbirek kórsetip atır. |
Eń áhmiyetlisi, kópshilik associaciyalasqan futbol ligalarınıń jeke oyınshılardıń miynet haqısın (yaǵnıy, miynet haqı sheklewlerin engiziw arqalı) jetkilikli dárejede tártipke sala almawı, kóp oyınlardıń aldın-ala belgili bolǵan iri esaptaǵı jeńisler menen juwmaqlanıwına alıp keldi hám sol arqalı bunday oyınlardıń bile... |
Nege 2020-jılları associaciyalasqan futbol ligalarınıń birgelikte jıl sayın Milliy Futbol Ligasınıń (dúnyadaǵı eń bay sport ligası) tabısınan tek eki esedey kóp tabıs alıp kelgeni usını menen túsindiriledi, hátte associaciyalasqan futboldıń dúnya júzindegi ıqlasbentleriniń sanı amerika futbolınan segiz ese kóp bolsa da... |
Xabarlarǵa qaraǵanda, usınday dáliller sebepli Evroliga 2024-jıl sentyabrde májbúriy aylıq diapazonın qabıl etken. |
Xalıqaralıq sport |
Joqarılatıw hám tómenletiw Evropadaǵı sıyaqlı xalıqaralıq sport ligalarında hám dúnyanıń basqa da kóp bóleklerinde qollanıladı. |
Ol xalıqaralıq sport turnirlerinde de qollanılıwı múmkin. |
Tenniste, Devis Kubogı hám Billi Djin King Kubogında joqarılatıw hám tómenletiw bar, onda eń joqarıda "Dúnya toparı" (Billi Djin King Kubogında eki divizionǵa bólingen) hám tómengi dárejede regionallıq toparlar seriyası bar. |
Ekewinde de Dúnya toparları pley-off (shıǵıp ketiw) turnir formatın qollanadı, birinshi turda jeńilgenler tómenlewdi boldırmaw ushın regionallıq toparlardıń jeńimpazları menen pley-off oyınlarına kirisedi. |
Xalıqaralıq turnirlerde bul format sport onsha rawajlanbaǵan mámleketlerdiń komandalarına básekige shıdamlı oyınlar ótkeriwge imkaniyat beredi, sonıń menen birge sport rawajlanǵan sayın joqarı reytingli mámleketlerge qarsı básekilesiw imkaniyatın ashadı. |
Joqarılatıw hám tómenletiwdi qollanatuǵın basqa xalıqaralıq turnirlerge shaybalı xokkey boyınsha Dúnya Chempionatları, bendi boyınsha Dúnya Chempionatları, florbol boyınsha Dúnya Chempionatları, UEFA Milletler Ligası, KONKAKAF Milletler Ligası, Dúnya kriket ligası hám jeńil atletika boyınsha Evropa komandalıq chempiona... |
Ber hám juwır, sonday-aq diywal pası, bir-eki yamasa ber-de-ket dep te ataladı, futbolda jiyi qollanılatuǵın taktika hám sheberlik bolıp tabıladı. |
Ol toptı tez komandalasqa berip, qadaǵalawshı qorǵawshıdan ótip juwırıp, qaytarılǵan pastı alıwdı óz ishine aladı. |
Bul oyınshılardıń poziciyaları hám juwapkershiligi turaqsız bolǵan jaǵdayda toptı tezlik penen jıljıtıwdıń nátiyjeli usılı ekenin dálilledi. |
Onı 1949-jıldan baslap Angliya futbol klubı Tottenxem Xotspurdıń sol waqıttaǵı menedjeri bolǵan Artur Rou tárepinen oylap tabılǵan hám rawajlandırılǵan. |
Bul jańa hám ózgeshe stildi ámelge asırıp, Tottenxem óziniń birinshi liga titulın ańsat uttı. |
1951-jılı olar Birinshi Divizion Chempionatın uttı hám 1906-jılı Liverpul hám 1932-jılı Evertonnan keyin - izbe-iz máwsimlerde Ekinshi hám Birinshi divizionlardı utqan úshinshi komanda boldı. |
Kelip shıǵıwı |
"Ber hám juwır" oyın stili birinshi ret Artur Rou tárepinen Tottenxem Xotspurda rawajlandırılǵan. |
Roudıń ózi oǵan xızmet etken Spurs menedjeri Piter Makuilyamǵa tez pas beriw stilindegi oyındı úyretkeni ushın minnetdarshılıq bildirgen, sonnan keyin Rou onı "ber hám juwır"ǵa keńeytken. |
Makuilyamnıń topqa iyelik etiwge tiykarlanǵan bul oyın stili shotlandiyalı oyınshılarǵa barıp taqaladı, olar 1872-jılı Angliyaǵa qarsı birinshi futbol xalıqaralıq matchında dribling hám hújim etiwdiń ornına toptı qolda uslap turıw ideyasın birinshi bolıp oylap tapqan. |
Roudan tısqarı, Makuilyam Bill Nikolson hám Vik Bakingem sıyaqlı basqa Spurs oyınshılarına da topqa iyelik etiwge tiykarlanǵan pas beriw oyının úyretken. |
Keyin Bakingem Barselona hám Ayakstı basqarıwǵa barǵanda bul pas ber-hám-jıljı stilin jetkizgen, ol jerde bul Total Futboldıń rawajlanıwına tásir etken. |
Futbolda rabona - bul toptı tebiwshi ayaqtı tirew ayaǵınıń artına ayqastırıp tebiw texnikası. |
Oyınshınıń toptı bul usıl menen tebiwdi tańlawınıń bir neshe sebebi bolıwı múmkin: mısalı, oń ayaqlı soqqı beriwshi dárwazaǵa shep tárepten jaqınlasıp kiyatırǵanda, dárwaza tuwrı aldında emes jaǵdayda, shep ayaǵınıń soqqı kúshi yamasa dálligi jetkilikli emes dep esaplasa (awızsha aytqanda, oyınshınıń "shep jaǵı joq"), ... |
Basqa jaǵday - oń ayaqlı qanat hújimshisi maydannıń shep tárepinde oynap atırıp, dáslep burılmastan kroslıq pas jiberiwi múmkin. |
Oyınshınıń rabona orınlawınıń jáne bir sebebi qorǵanıwshı oyınshını aljastırıw, yamasa ápiwayı túrde óz qábiletin kórsetiw bolıwı múmkin, sebebi bul hár qanday dárejede sheberlik tryugi dep esaplanadı. |
Tariyxı |
Rabona ispan tilinde mektepten qashıw, sabaqtı qaldırıw degendi ańlatadı. |
Atama onıń birinshi hújjetlestirilgen orınlanıwınan kelip shıqqan, onı 1948-jılı Estudiantes de la Plata menen Rosario Central arasındaǵı oyında Rikardo Infante orınlaǵan. |
El Gráfico futbol jurnalı birinshi betinde Infanteni mektep oqıwshısı kiyiminde "El infante que se hizo la rabona" (Inglisshe: "Mektepten qashqan bala") degen jazıw menen járiyalaǵan. |
Atamanıń basqa boljanǵan kelip shıǵıwı - Rabona ispan tilindegi quyrıq mánisin bildiretuǵın rabo sózinen kelip shıqqan, hám bul háreket sıyırdıń quyrıǵın ayaqları arasınan yamasa átirapınan bılǵawına uqsaydı. |
Braziliyada, bul háreket jáne de chaleira (sháynek) yamasa letra (hárip) dep te ataladı. |
Birinshi lentaǵa jazılǵan rabonanı braziliyalı futbolshı Pele 1957-jılı San-Paulu shtatı chempionatında orınlaǵan. |
Djovanni "Koko" Rokkotelli 1970-jıllarda rabonanı Italiyada ataqlı etkeni ushın moyınlanadı; sol waqıtta, bul háreket ápiwayı túrde "ayqastırılǵan soqqı" (kesip tebiw) (italyansha incrociata) dep atalǵan. |
Joqarıda aytılǵan oyınshılardan tısqarı, rabonanıń jaqsı belgili wákilleriniń ayırım mısalları, jarıslarda bul sheberlikti tabıslı orınlaǵan hám onı matchlar dawamında jiyi qollanatuǵını menen belgili bolǵan oyınshılar: Fernando Redondo, Alan Boll, Diego Maradona, Romario, Roberto Badjo, Krishtianu Ronaldu, Pablo Aymar... |
Pol Gaskoyn kórsetpe matchta bul texnikanı qollanıp penaltiden gol urǵanı menen belgili. |
Jarıs matchında bul sheberlikti tabıslı qollanǵan basqa oyınshılar: Xavi Simons (Rumıniya - Niderlandı 0-3), Amr Elsoliya, Andres Vaskes, Djalminya, Faxad Al-Enezi, Tomas Myuller, Manolis Skufalis, Leo Lima, Markos Roxo, Erik Lamela (bir márte River Pleyt jaslar komandasında, bir márte 2014-jılı, hám bir márte 2021-jıl... |
Basqa sport túrleri hám qollanılıwı |
Amerika futbolı |
Amerika futbolında rabonanıń birinshi belgili qollanılıwı burınǵı futbolshı bolǵan Dallas Cowboys pleyskikeri Toni Frich tárepinen bolǵan. |
Ol bunı 1972-jılǵı NFC Divizion pley-offınıń tórtinshi shereginiń aqırında onsayd soqqısı waqtında qollanǵan, bul San Francisco 49ers qa qarsı tariyxıy 30-28 esabı menen utılıp atırǵan jaǵdaydan jeńiske erisiwge úles qosqan. |
Pleyskiker Kris Bosuell 2013-jıldıń 21-sentyabrinde University of Houston ǵa qarsı jeńilgen matchta Rice University ushın rabona onsayd soqqısın tabıslı orınlaǵan. |
Bosuell bul tryukti Braziliyada futbol oynap ósken ákesinen úyrengen. |
2016-jıldıń 6-noyabrinde Pittsburgh Steelers ushın oynap atırıp, Bosuell Baltimore Ravens qa qarsı onsayd soqqısın orınlaw ushın rabonanı qollanǵan, biraq top qorǵawshılar tárepinen qaytarıp alınǵan. |
2015-jılǵı Alamo Bowl da, Kansas State University pleyskikeri Metyu Makkreyn rabona soqqısın tabıslı orınlaǵan, biraq top olardıń qarsılasları UCLA Bruins tárepinen qaytarıp alınǵan. |
2022-jıldıń 30-oktyabrinde, New York Jets panteri/soqqı qánigesi Breyden Mann New England Patriots qa qarsı 22-17 esabı menen jeńilgen matchta rabona onsayd soqqısın sátsiz orınlawǵa háreket etken. |
Ayqulaq soqqısı (sonday-aq, Keri ókshe háreketi, Ayqulaq kóteriw, Braziliyada Karretilya yamasa Lambreta, Italiyada Lambretta, Rumıniyada Brazil, Ullı Britaniyada Ardiles kóteriwi, Ispaniyada Arko iris, Germaniyada Okocha-tryugi hám Franciyada Kup dyu sombrero dep ataladı) - bul futbolda qollanılatuǵın tryuk, onda oyın... |
Toptıń traektoriyası bul tryukke óz atın bergen. |
Tryuk ádette top penen aldıǵa juwırıp baratırǵanda orınlanadı hám bir ayaq penen toptı ekinshi ayaqtıń artına tartıp alıp, turǵan ayaqtı joqarı kóterip toptı aldıǵa hám bastıń ústinen ótkeriw arqalı islenedi. |
Ayqulaq soqqısınıń bir neshe túrleri bar, mısalı, Qánigelesken ayqulaq soqqısı hám Neymar tárepinen keń tarqatılǵan Neymar Raketası. |
Qánigelesken ayqulaq soqqısı toptı bel biyikligine kóteriwdi (geyde Ronaldino kóteriwin qollanıp) hám aldıǵa iyilip, ayaq kiyimniń sırtqı tárepi menen toptı urıwdı óz ishine aladı. |
Neymar Raketası ádettegi Ayqulaq soqqısına uqsas, biraq toptı ayaǵıńız boylap tartıwdıń ornına, toptı ayaqlarıńız arasında, atap aytqanda tobıqlar arasında bekkem uslaysız. |
Bir waqıtta aldıǵa iyilip, ayaqlardı qaptalǵa shıǵarıp, hawada bekkem uslap sekiresiz. |
Top dize biyikligine jetkende, joqarǵı ayaǵıńızdı bosatıp, tómengi ayaǵıńız benen toptı ústinen ótkeresiz. |
Bul tryuk - kóshe futbolı yamasa futzalda geyde kórinetuǵın tásirli sheberlik kórinisi. |
Ol házirgi kásiplik futbolda siyrek qollanıladı, sebebi salıstırmalı túrde tabıslılıq dárejesi tómen, biraq isenimi hám sheberligi joqarı oyınshılar onı geyde fint retinde, dribling waqtında qarsılas oyınshılardan ótiw ushın qollanıwı múmkin. |
Onı Djey-Djey Okocha yamasa Neymar sıyaqlı oyınshılar qollanǵan. |
Ol birinshi ret 1968-jılı Aleksandre de Karvalo "Kaneko" tárepinen orınlanǵan. |
Onı Palermoda da oynaǵan hújimshi Vito Kimenti oylap tapqan dep aytıladı hám ataqlı "Jeńiske qashıw" filmindegi ayqulaq soqqısı onnan ilhamlanǵan delinedi. |
Ol 2002-jılǵı FIFA Jáhán Chempionatında Túrkiya oyınshısı Ilxan Mansızı tárepinen orınlanǵan, onda ol "tańqalarlıq sheberlik" penen "sombrero" háreketin islep, toptı óziniń hám Braziliyanıń shep jaq qorǵawshısı Roberto Karlostıń basınıń ústinen ótkerip, Karlostı qaǵıyda buzıwǵa májbúrlegen. |
Geyde ayqulaq soqqısı sıyaqlı tryuklerdi qollanıw kózge túsiw hám qarsılas komandaǵa húrmetsizlik dep qabıl etiledi. |
2008-jıldıń mart ayında Sheffild Uensdey oyınshısı Frank Songoo bul tryukti qollanbaqshı bolǵanda, bir match esabatında aytılıwınsha, tóreshi "[qarsılas] oyınshılar [onı] linch etiwge qáwip salıp toplanǵanda tez arada oyındı toqtatqan". |
Ayqulaq soqqısı 1981-jılǵı "Jeńiske qashıw" filminiń ataqlı epizodında kórinedi, onda tryukti Osvaldo Ardiles oynaǵan personaj qollanadı, bul "Ardiles kóteriwi" atamasınıń payda bolıwına alıp kelgen. |
Bir sın pikirde bılay dep jazılǵan: "eń jaqsı arnawlı effektler máwriti - bul Osvaldo Ardilestiń toptı basınıń ústinen kóteriwi". |
Tryuk sonday-aq futbol kompyuter oyınlarında da kórsetilgen, sonıń ishinde FIFA 08de, onda ol "Eń ataqlı futbol háreketleriniń biri" dep súwretlengen. |
Braziliyalı superjuldız Neymar házirgi oyında ayqulaq soqqısınıń belgili sheberi bolıp esaplanadı. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.